• Tools in the Cloud 5: Weblectures

    by  • 10/06/2012 • Tools in the Cloud • 0 Comments

    Heb je dat ook wel eens? Dat je bij een presentatie zit en denkt “dit zouden mijn collega’s ook moeten kunnen zien en horen”. Of dat je echt niet bij een presentatie of college kon zijn, maar die wel heel graag had willen kunnen bekijken? Dan ben je zeker niet de enige. Elke dag worden er daarom over de hele wereld opnames gemaakt van presentaties, colleges, promoties, instructies, lessen. Die opnames worden dan online beschikbaar gesteld zodat anderen die kunnen bekijken in hun browser of kunnen downloaden om later te bekijken en/of te beluisteren. Zo’n opname bestaat dan minimaal uit de audio van de spreker, maar meestal ook uit videobeelden en een opname van datgene wat via de beamer geprojecteerd wordt.
    Ook in Nederland maken onderwijsinstellingen steeds vaker gebruik van zulke opnames, ook wel “weblectures” genaamd. Deze opnames krijg je via streaming techniek op je pc te zien. Dat betekent dat je niet hoeft te wachten totdat een (soms groot) bestand gedownload is op je pc, je krijgt het in stukjes en beetjes binnengestroomd en het blijft ook niet op je pc achter. Hieronder staat een voorbeeld van een Weblecture. Rood omlijnd is de video, de dia is groen omlijnd en wat aanvullende informatie over de spreker is blauw omlijnd.
    voorbeeld van een weblecture

    Hoe werkt het?
    Nog niet zo lang geleden, was het maken van een opname voor een weblecture tamelijk arbeidsintensief. Er werd met een voicerecorder of videocamera een opname gemaakt van de spreker. Die opname werd ingelezen in een computer en handmatig gekoppeld aan de dia’s van de spreker. Daarna werd het resultaat online geplaatst waarbij de opname niet te groot mocht zijn omdat bandbreedte van kijkers vaak beperkt was. Met name de foto’s op de dia’s waren vaak veel te groot voor een goede ontvangst.

    Tegenwoordig zijn er geïntegreerde systemen om weblectures te maken op de markt. Dit kan een mobiele set zijn of er worden collegezalen en lokalen voorzien van een opnamesysteem. Bij beide opstellingen kan een opname vooraf ingepland worden en die start dan automatisch of met een druk op de knop door de spreker. Het opnamesysteem maakt dan volledig automatisch een video-opname en synchroniseert die met de eveneens automatisch gemaakte opname van het beeldscherm van de spreker. Tevens worden de gebruikte dia’s naar webformaat gecomprimeerd, waarmee het bandbreedteprobleem van voorheen opgelost is. Het resultaat wordt dan live gestreamed naar het internet of is anders binnen enkele minuten na afloop van de opname online beschikbaar. Allemaal zonder tussenkomst van mensenhanden en met hogere kwaliteit dan voorheen.

    Weblectures in het onderwijs

    Weblectures worden in het onderwijs vooral ingezet om colleges en presentaties vast te leggen en beschikbaar te maken voor studenten. Ze kunnen achteraf de hele opname of delen ervan nog eens bekijken. Bijvoorbeeld alleen de delen die niet die ze niet begrepen hadden. Voor studenten met een functionele beperking, een chronische ziekte, of waarvan de tijdens het college gebruikte taal niet hun moedertaal is, kunnen deze opnames een grote uitkomst bieden.Weblectures kunnen ook ingezet worden om de (beperkte) contacttijd met de studenten beter te kunnen benutten (flipping the classroom).

    Daarnaast wordt er geëxperimenteerd met het inzetten van weblectures bij werkcolleges en practica of bij afstandsonderwijs waarbij het live via chat stellen van vragen de interactie van het livecollege vervangt. Ook wordt bekeken hoe de opnames gerichter ingezet kunnen worden, bijvoorbeeld door middel van het opnemen van de uitleg van deelonderwerpen in een “studio” zonder publiek waarna de opname als ondersteuning van de reguliere uitleg door de docent gebruikt wordt. Zie daarvoor ook eDing 4: Videomateriaal zoeken en gebruiken.

    Het maken van een weblecture
    Steeds meer onderwijsinstellingen schaffen een geïntegreerd product aan voor het maken van weblectures. Voorbeelden van producten die in Nederland gebruikt worden, zijn: MediaSite,Presentations2Go, Echo360, Podcast Producer. Voordeel van deze producten is dat het complete oplossingen zijn die meestal ook het beheer van de opnames op de server regelen, het inplannen van automatische opnamen mogelijk maken, toegang tot de opnames kunnen afschermen etc.
    Nadeel is echter dat kosten die met de software en hardware gemoeid zijn relatief hoog zijn. Om te starten gaat het dan om bedragen voor licenties en complete opnameset van zo’n tien- tot twintigduizend euro per jaar.

    Je kun ook eenvoudiger starten door zelf opnames te maken. Met een laptop of een MP3-speler (bijvoorbeeld een iPod) met externe microfoon kun je al prima opnames maken van de audio van een presentatie of les. Die kun je dan achteraf combineren met de dia’s en gratis online zetten via Slideshare.net. Met Zipcast kan je met een webcam een opname maken van jezelf terwijl je toelichting geeft op de dia’s in de presentatie die op Slideshare staat en dia’s en opname als één geheel publiceren. Ook met tools als Present.me en Knovio kan je opnames maken van jezelf en de diashow die je presenteert.

    Als je een presentatie live streamt en opneemt, dan wordt meestal gesproken van een webinar: een interactieve weblecture met publiek. Daarvoor kan je gebruik maken van bijv. de webbased, gratis tools Vokle en Bigmarke of Adobe Connect en WebEx (niet gratis). Voor het bijwonen van deze webinars moet soms betaald worden. In opkomst zijn echter de MOOC‘s: Massive Online Open Courses, die bestaan uit webinars die voor iedereen gratis toegankelijk zijn.

    Tips en trucs

    • Vraag voordat je begint na wat er allemaal al mogelijk is binnen jouw organisatie. Het is zonde van je tijd om zelf op zoek te gaan naar hardware en software als er elders in de organisatie al ondersteuners rondlopen die een opname kunnen (laten) maken voor je.
    • Begin klein. De meeste initiatieven zijn gestart met een camera achter in het lokaal of een docent die een MP3 speler met microfoon gebruikte om de audio van een les op te nemen. Laat zien wat de meerwaarde is in het onderwijs, wat studenten er van vinden en ga dan op zoek naar geld voor professionelere oplossingen.
    • De audio van een weblecture is het belangrijkste dat er is. Als de spreker niet goed te verstaan is zal de opname niet beluisterd of bekeken worden. Investeer zo vroeg mogelijk in goede (dasspeld-)microfoons.
    • Vind je het te spannend om meteen opnames te maken terwijl je voor een groep studenten staat? Begin dan eens met het opnemen van stukjes uitleg zonder publiek en eventueel alleen audio in combinatie met een presentatie. Zo kun je rustig wennen aan het terug horen van de opname van je eigen stem, het zien van jezelf op een video-opnames etc.
    • Leer van anderen, bekijk weblectures van andere docenten en kijk wat zij doen of juist niet doen. Dit kun je ook samen met collega’s doen. Vraag aan hen wat ze goed of minder goed vinden aan jouw weblectures en bespreek op jouw beurt hun weblectures.
    • Wil je opnames van gastsprekers maken? Leg ze dan altijd vooraf uit waarvoor je opnames maakt en vraag ze schriftelijk toestemming om de opname online te plaatsten. Het is zonde van je tijd als je de opname op verzoek van de spreker weer offline moet halen.
    • Stel jezelf de vraag voor welke doelgroep je de opname wilt maken en met welk doel. Is het voor de studenten van het vak om het college nog eens terug te horen, dan mag de kwaliteit van de opname best iets minder zijn. Gaat het echter om visitekaartjesopnamen zoals de opening van het academisch jaar, houd dan rekening met betere en meer camera’s, postopname¬bewerkingen en wat dies meer zij.
    • In het SURF project OASE wordt geëxperimenteerd met andere, uitgebreidere onderwijskundig verantwoorde manieren van inzet van weblectures. Denk bv. aan het benadrukken van fragmenten voor gericht vragen stellen aan studenten of aan vormen van afstandsonderwijs, waarbij vormen van feedback een extra uitdaging kunnen betekenen. Als je hier zelf ook aan denkt, neem dan contact op met de projectleider Leo de Jong.

    Opdrachten

    1. Zoek een weblecture op jouw vakgebied. Je kunt weblectures o.a. hier vinden:

      Bespreek op je weblog:

      • Wat je ziet en hoe de techniek werkt. Hoe kun je navigeren door de weblecture?
      • Wat vindt je goed in de lecture en wat zou jij zeker niet doen?
      • Bedenk een opdracht bij de weblecture zodat studenten de weblecture terug willen kijken en beschrijf deze.
    2. Leg uit waarom je wel of geen weblecture zou (laten) maken van je eigen colleges. Ga je die gewoon gebruiken of zijn er redenen om dit juist niet te doen?

    Voor gevorderden

    • Maak zelf een weblecture:
      • Vraag eerst na of er binnen jouw organisatie al ondersteuning voor geleverd wordt;
      • Kies dan een van hierboven genoemde opname mogelijkheden en neem een les/instructie/stukje uitleg op.
    • Plaats de weblecture online, verwijs er naar in een blogpost. Beschrijf ook je eigen ervaringen met het maken van je eerste weblecture: wat viel mee, wat viel tegen, wat zou je de volgende keer anders doen of juist weer hetzelfde?
    • Leg in een blogpost uit aan je collega’s wat een weblecture is en waarom zij die zouden kunnen willen gebruiken.

    Achtergrondinformatie

    Dit artikel is overgenomen van 21 eDingen en geschreven door Pierre Gorissen en Hans Bronkhorst. CC-BY